در دنیای تغذیه، همواره رژیمهای غذایی مختلف با یکدیگر مقایسه میشوند؛ از رژیم مدیترانهای گرفته تا رژیم DASH، رژیمهای گیاهمحور و نوردیک. هر چند وقت یکبار نیز مطالعات جدیدی منتشر میشود که یک رژیم دکورز غذایی خاص را بهعنوان سالمترین گزینه معرفی میکند.
اما یک تحلیل جامع و جدید که بر روی بیش از ۷۵۰۰ بزرگسال انجام شده، نشان میدهد که شاید حقیقت چیز دیگری باشد.
پژوهشگران با بررسی شرکتکنندگان در مطالعه راینلند آلمان و تأیید نتایج در گروه مستقلی از مطالعه EPIC Potsdam، ده شاخص مختلف کیفیت رژیم غذایی را با نشانگرهای زیستی پیری که از نمونههای خون به دست آمده بودند، مقایسه کردند.
نتایج این پژوهش که در مجله Nature Communications به چاپ رسیده، حاکی از آن است که تقریباً تمام الگوهای غذایی سالم، از جمله رژیم مدیترانهای، DASH و شاخصهای مختلف رژیمهای گیاهمحور، با روند کندتر پیری زیستی ارتباط دارند.
نکته جالب اینجاست که تقریباً هیچیک از شرکتکنندگان در هر ده سیستم امتیازدهی، همزمان در دسته سالمترین رژیمهای غذایی قرار نمیگرفتند.
اما بررسی دقیقتر، یافته مهم دیگری را آشکار کرد.
رژیمهای غذایی مختلف، تأثیرات متفاوتی بر الگوهای متیلاسیون DNA افراد میگذارند. متیلاسیون DNA نوعی تغییر شیمیایی در اطراف DNA است که با افزایش سن سلولها میتواند دستخوش تغییر شود.
جالب اینجاست که مکانهای DNA مرتبط با هر رژیم غذایی، تا حد زیادی با رژیمهای دیگر متفاوت بودند؛ با این حال، این تغییرات متفاوت در نهایت به مسیرهای زیستی مشترکی مرتبط با متابولیسم، پیامرسانی سلولی و پیری منتهی میشدند.
به بیان ساده، ممکن است مسیرهای متعددی وجود داشته باشند که همگی به یک مقصد مشابه، یعنی پیری سالمتر، ختم شوند.
دو گروه آلمانی و نزدیک به ۷۵۰۰ بزرگسال
پژوهشگران از دادههای ۶۴۷۰ بزرگسال شرکتکننده در مطالعه راینلند استفاده کردند؛ این مطالعه جمعیتی بزرگ در شهر بن آلمان انجام میشود. سن شرکتکنندگان بین ۳۰ تا ۹۵ سال بود و میانگین سنی آنها ۵۶ سال گزارش شد. حدود ۵۷ درصد شرکتکنندگان زن بودند.
هر فرد یک پرسشنامه دقیق بسامد مصرف مواد غذایی را تکمیل کرد که الگوی تغذیه او طی یک سال را بررسی میکرد.
پژوهشگران با استفاده از این اطلاعات، میزان پایبندی افراد به ده شاخص کیفیت رژیم غذایی را محاسبه کردند. این شاخصها شامل موارد زیر بودند:
- امتیاز رژیم مدیترانهای
- رژیم DASH
- رژیم MIND
- شاخص جایگزین تغذیه سالم (AHEI)
- امتیاز رژیم نوردیک
- سه نوع شاخص رژیم گیاهمحور
- شاخص التهابی رژیم غذایی
- رژیم پایدار EAT Lancet
نیمی دیگر از اطلاعات مورد نیاز از نمونههای خون به دست آمد.
دانشمندان متیلاسیون DNA را اندازهگیری کردند؛ فرایندی شیمیایی که در آن بر روی DNA
